Di tích Đồi C1 là một trong 45 điểm di tích thành phần thuộc Di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ. Nơi đây đã diễn ra cuộc chiến đấu anh dũng, mưu trí và sáng tạo của các chiến sĩ quân đội Nhân dân Việt Nam với quân đội Pháp kéo dài suốt 32 ngày đêm gay go và ác liệt, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Ngày 20 tháng 11 năm 1953, Thực dân Pháp cho quân nhảy dù chiếm đóng Điện Biên Phủ đã cho xây dựng tại Điện Biên một Tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương, gồm 49 cứ điểm kiên cố, chia làm 8 cụm và 3 phân khu. Cứ điểm Đồi C1 thuộc phân khu Trung tâm và cách hầm chỉ huy của Tướng De Castries khoảng 600m về phía Đông. C1 là cách quân đội Việt Nam ký hiệu cứ điểm này để tiện chỉ huy và giữ bí mật, còn quân Pháp đã đặt cho cứ điểm này là Elian 1 cái tên mĩ miều của thiếu nữ đẹp nước Pháp nhằm động viên tinh thần của binh lính Pháp.

Cứ điểm C1 nằm giữa dãy đồi phía Đông, được coi là tấm lá chắn thép trực tiếp bảo vệ cho trung tâm Mường Thanh. Tuy không cao bằng đồi E2 và đồi D1 nhưng hệ thống đồi C (gồm C1 và C2 nằm kề nhau và nối liền bằng một dốc yên ngựa) lại có vai trò quan trọng  bởi sự bố phòng liên hoàn cùng với đồi A1. Nếu quân đội Việt Minh chiếm được đồi C thì có thể kiểm soát được toàn bộ các vị trí khu vực tả ngạn sông Nậm Rốm và đồng nghĩa với việc lực lượng của Pháp ở 2 bên bờ sông sẽ bị chia cắt. Chính vì thế mà tại đây, Thực dân Pháp đã bố phòng, binh lực, hỏa lực rất mạnh:

Về bố phòng: Trên đồi C1, Pháp cho xây dựng trận địa phòng ngự dã chiến kiên cố nhất là ở hướng Đông - hướng tấn công của quân đội Việt Nam. Hệ thống chiến hào, giao thông hào nhiều tầng nối liền các lô cốt. Giao thông hào sâu 1,7m, rộng 0,8m, nhiều đoạn có nắp tương đối dày có thể chịu được đạn cối 81mm của quân đội Việt Nam và tiện bí mật cơ động lực lượng khi cần thiết. Dọc chiến hào được bố trí các ụ súng, lô cốt đắp bằng bao cát, gỗ, đất có nắp dày từ 0,8m đến 1,5m chống được đạn cối. Tại những vị trí quan trọng như hầm chỉ huy, khu thông tin được gia cố bằng gỗ hoặc ghi sắt, trên nóc được đắp đất dày. Bên cạnh đó hệ thống vật cản được bố trí theo dáng đất và kết hợp chặt chẽ với hỏa lực để ngăn chặn quân Việt Minh tiến công. Pháp bố trí 7 lớp hàng rào dây thép gai mỗi lớp cách nhau từ 7m đến 15m với đủ các loại hình thù như mái nhà đơn, mái nhà kép, hình lò xo, hình cũi lợn xen kẽ những bãi mìn dày đặc. Trong cứ điểm, giữa các trận địa của từng trung đội lại có hàng rào ngăn cách; các ụ súng lớn và hầm chỉ huy được bao bọc bằng lớp hàng rào dây thép gai dày đặc.

Về binh lực: Pháp bố trí Tiểu đoàn 1 Trung đoàn bộ binh Ma Rốc số 4 là 1 đơn vị dạn dày trong chiến đấu, có công sự phòng ngự vững chắc trấn giữ. Ngoài ra còn được sự hỗ trợ của Tiểu đoàn dù thuộc địa số 6, Tiểu đoàn dù ngụy số 5 và 1 đại đội của Tiểu đoàn dù xung kích số 8 tất cả đều đặt dưới sự chỉ huy trực tiếp của Bigeard - Chỉ huy phó Phân khu Trung tâm. 

Về hỏa lực: Ngoài hỏa lực cho bộ binh, Pháp còn trang bị cho cứ điểm rất nhiều vũ khí hiện đại như: súng cối 60mm, 81mm, 82mm, súng ĐKZ, trọng liên, đại liên… Ngoài ra, hỏa lực yểm trợ từ các cứ điểm lân cận (A1, C2), pháo 105mm và cối 120mm từ Hồng Cúm và Mường Thanh sẵn sàng chi viện cho cứ điểm C1.

Lực lượng của quân đội Việt Nam tham gia đánh C1: Chịu trách nhiệm chính là Tiểu đoàn 215, Trung đoàn 98, Đại đoàn 316 do Trung đoàn trưởng Vũ Lăng trực tiếp chỉ huy. Ngoài ra còn một số đơn vị kết hợp của Đại đoàn 312.

Đúng 17 giờ ngày 30 tháng 3 năm1954, sau khi pháo quân đội Việt Nam bắn chế áp, mở màn đợt tấn công thứ hai vào Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ, các cao điểm phía Đông, một số vị trí bảo vệ sân bay ở phía Tây, các trận địa pháo và quân cơ động của Pháp chìm trong khói lửa. Tại C1, pháo của quân đội Việt Nam bắn rất chính xác, từng đoạn hàng rào bị phá tung. Sau khi bắn hiệu chỉnh, trọng pháo chuyển sang bắn phá hoại, các chiến sĩ bộc phá chỉ phải giải quyết những đoạn rào còn sót lại. Trận chiến đấu diễn ra quyết liệt kéo dài trong 45 phút. Bằng sự tác chiến thần tốc, quân đội Việt Nam đã tiêu diệt và bắt sống toàn bộ đại đội gồm 140 tên thuộc Tiểu đoàn 1, Trung đoàn Marốc số 4, chiếm được C1 sớm hơn gần một tiếng so với dự kiến.   

Không làm chủ được thế trận trên C1, quân Pháp cho đại bác bắn dữ dội rồi dùng súng phun lửa xung phong lên đồi. Sau nhiều giờ giằng co Pháp đã chiếm lại được khu Cột Cờ đẩy những chiến sỹ phòng ngự vào thế bất lợi. Ngày 9 tháng 4 năm1954, sau khi được tăng viện thêm 1 đại đội của Tiểu đoàn dù Lê Dương số 2, Pháp cho quân phản kích hòng chiếm lại C1. Cuộc chiến đấu diễn ra 4 ngày đêm liên tục, cuối cùng mỗi bên chiếm một nửa.

Trong suốt 20 ngày đêm từ ngày 11 tháng 4 năm1954 đến ngày 30 tháng 4 năm1954 cả quân đội Việt Nam và Pháp trên cứ điểm C1 đã tổ chức nhiều đợt tấn công giành giật nhau từng tấc đất, từng ụ súng, từng đoạn chiến hào nhưng không phân thắng bại.

17 giờ chiều ngày 01 tháng 5 năm 1954, đợt tấn công thứ ba của chiến dịch Điện Biên Phủ bắt đầu, Trung đoàn 98, Đại đoàn 312, sau 32 ngày đêm chiến đấu phòng ngự trên đồi C1 đã chuyển sang tiến công tiêu diệt gọn 1 đại đội của Tiểu đoàn dù Lê Dương số 1, làm chủ hoàn toàn C1, tạo điều kiện cho các đơn vị bạn tiến công tiêu diệt các cứ điểm còn lại của bức tường thành phía Đông, mở thông cánh cửa vào khu Trung tâm tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ.

Sau khi nhận được tin chiến thắng C1, Đại tướng Võ Nguyên Giáp hết sức khen ngợi và đã ký lệnh tặng thưởng Huân chương Quân công hạng 3 cho Đại đội 811, Tiểu đoàn 888, Trung đoàn 176, Đại đoàn 316.

Chiến thắng quân Pháp tại Đồi C1 là thắng lợi quan trọng của bộ đội Việt Nam nói chung và Đại đoàn 316 nói riêng góp phần vào thắng lợi chung của toàn chiến dịch Điện Biên Phủ.

Di tích Đồi C1 là một di tích thành phần thuộc Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ được xếp hạng tại Quyết định số 1272/QĐ-TTg ngày 12tháng 8 năm 2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc xếp hạng Di tích Quốc gia đặc biệt. Đến nay di tích Đồi C1 vẫn chưa được đầu tư kinh phí để trùng tu, tôn tạo, chống xuống cấp xứng tầm với giá trị của di tích. Tại di tích đã có bia đặt trên đỉnh đồi và một con đường bậc thang bê tông rộng khoảng 1m từ chân đồi lên tới nơi đặt bia, trên bia ghi nội dung tóm tắt lịch sử di tích. Các hầm, lô cốt, công sự dã chiến hầu hết đã bị vùi lấp bởi thời gian và cây cối che phủ, chỉ còn một số dấu vết của những đường hào chạy quanh đồi. Di tích nằm ở trung tâm thành phố gần các di tích khác như: A1, C2, D1, hầm De Castries, cầu Mường Thanh, Him lam.... thuận lợi cho nhân dân địa phương và du khách tham quan, tìm hiểu về lịch sử, ghi nhớ những hy sinh, đóng góp to lớn của thế hệ đi trước đến chiến thắng vĩ đại. Đồng thời qua đó giáo dục các thế hệ trẻ, bồi dưỡng lòng yêu nước, tự hào dân tộc./.


Đánh giá:

lượt đánh giá: , trung bình:



Tin liên quan

     Bình luận


    Mã xác thực không đúng.
       Liên kết website
      Thống kê: 53.184
      Online: 26
      °