Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ là nơi ghi dấu sự kiện chiến thắng vĩ đại "Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" của quân và dân Việt Nam; đánh dấu sự sụp đổ thành trì của chế độ Thực dân kiểu cũ thiết lập tại Đông Dương cũng như trên toàn thế giới; trở thành biểu tượng của sự kế thừa, phát huy truyền thống, lịch sử vẻ vang hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam. Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ được Bộ Văn hóa (nay là Bộ văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích cấp quốc gia từ ngày 28 tháng 4 năm 1962 (gồm có 22 điểm di tích thành phần); đến năm 2009, với tầm vóc và giá trị đặc biệt tiêu biểu, Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ đã được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích cấp Quốc gia đặc biệt. Ngày 23 tháng 12 năm 2015, Thủ tướng Chính đã Quyết định bổ sung thêm 23 điểm di tích vào danh mục các di tích thành phần của dDi tích Chiến trường Điện Biên Phủ nâng tổng số di tích thành phần lên 45 điểm nằm trên địa bàn 02 huyện: Tuần Giáo, Điện Biên và thành phố Điện Biên Phủ.

Sau chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ do Phòng trưng bày truyền thống Trung đoàn 174 Đại đoàn 316 quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị.  Năm 1984, nhân dịp kỷ niệm 30 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, Bảo tàng Điện Biên Phủ được thành lập và xây dựng là một phân viện của Bảo tàng lịch sử Quân sự Việt Nam có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và phát huy giá trị Nhà trưng bày Chiến thắng Điện Biên Phủ. Được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước một số điểm Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ đã được đầu tư, tu bổ phục vụ khách tham quan như đồi A1, Khu trung tập tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hầm De Castries...

Năm 1996, Bảo tàng Điện Biên Phủ được giao lại cho tỉnh Điện Biên quản lý và được sự thỏa thuận giữa Bộ Văn hoá Thông tin và Bộ Quốc phòng, Bộ Văn hoá - Thông tin đã ra Quyết định số 400-VH/QĐ ngày 12/3/1996 về việc bàn giao toàn bộ Khu di tích lịch sử Điện Biên Phủ và Nhà trưng bày chiến thắng Điện Biên Phủ cho UBND tỉnh Lai Châu quản lý. Ngày 30/12/1996, UBND tỉnh Lai Châu ra Quyết định số 876/QĐ/UB/TC về việc thành lập Bảo tàng Điện Biên Phủ có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị khu Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và thực hiện các khâu công tác nghiệp vụ Bảo tàng.

Thực hiện Thông báo số 80-TB/TW, ngày 02/10/2002 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về một số chủ trương phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Lai Châu và việc chuẩn bị tổ chức kỷ niệm 50 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ; Chỉ thị số 25-CT/TW, ngày 28/5/2003 của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tổ chức kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2004); Thông báo số 137-TB/TW, ngày 30/03/2004 của Bộ Chính trị về  công tác chuẩn bị kỷ niệm 50 năm chiến thắng Điện Biên Phủ; năm 2003, tỉnh Lai Châu (nay là tỉnh Điện Biên) đã chủ động xây dựng, báo cáo các bộ ngành liên quan trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt “Dự án tổng thể bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị khu di tích lịch sử Chiến thắng Điện Biên Phủ”, với mục tiêu chính là “ghi nhận, vĩnh cửu hóa các di tích liên quan đến chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ đã được công nhận và xếp hạng”. Theo đó các di tích thành phần như: Đồi A1, Khu trung tập tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hầm De Castries, Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ tại Mường Phăng, di tích Đồi D, ....được bảo tồn, tôn tạo phục hồi được một phần các dấu tích cơ bản, kịp thời bảo vệ các di tích thành phần quan trọng trong khu di tích phục vụ khách tham quan trong nước và quốc tế.

Năm 2004, UBND lâm thời tỉnh Điện Biên có quyết định số 05/2004/QĐ-UB           ngày 14/4/2004 về việc tách Bảo tàng Điện Biên thành Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và Bảo tàng tỉnh trực thuộc Sở Văn hoá Thông tin. Từ đó đến năm 2019, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và Nhà trưng bày chiến thắng Điện Biên Phủ.

Ngày 15 tháng 10 năm 2019, UBND tỉnh Điện Biên ban hành quyết định số 992/QĐ-UBND về việc thành lập Ban Quản lý di tích tỉnh Điện Biên, trên cơ sở tiếp nhận bàn giao tài sản, nhân sự, tài liệu, hiện vật, di tích Chiến trường Điện Biên Phủ từ Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ và hồ sơ xếp hạng di tích từ Bảo tàng tỉnh.

Ban Quản lý di tích tỉnhĐiện Biên là đơn vị sự nghiệp công lập có thu, tự đảm bảo một phần kinh phí hoạt động thường xuyên, trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên. Ban Quản lý di tích có tư cách pháp nhân, có con dấu và tài khoản riêng theo quy định của pháp luật, chịu sự chỉ đạo, quản lý toàn diện của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Ban Quản lý di tích có chức năng quản lý, nghiên cứu, sưu tầm, kiểm kê, bảo quản, phân loại, lập hồ sơ xếp hạng; tu bổ, tôn tạo, bảo vệ và phát huy các giá trị di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh của tỉnh Điện Biên theo thẩm quyền được giao phù hợp với tiềm năng phát triển du lịch phục vụ nhu cầu giáo dục, nghiên cứu, hưởng thụ văn hóa, nâng cao đời sống tinh thần của nhân dân. Trong đó, trực tiếp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị Di tích Chiến trường Điện Biên Phủ và một số di tích trọng điểm khác của tỉnh giao.

Từ ngày 01/01/2020, Ban Quản lý di tích tỉnh Điện Biên chính thức đi vào hoạt động. Mặc dù mới thành lập, cơ sở vật chất và nhân lực còn nhiều khó khăn, song với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Ban Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Lãnh đạo Ban Quản lý di tích cùng sự đoàn kết, quyết tâm, nỗ lực của tập thể viên chức, người lao động trong đơn vị, Ban Quản lý di tích đã ổn định tổ chức và hoạt động có hiệu quả. Các dự án bảo tồn, tôn tạo Di tích và  hoạt động quản lý, bảo vệ, cải tạo cảnh quan di tích được duy trì và đẩy mạnh. Hoạt động hướng dẫn tham quan và phát huy giá trị di tích có sự đổi mới, đa dạng hóa các hoạt động, kịp thời phục vụ và đáp ứng nhu cầu của khách tham quan trong và ngoài nước./.

 Liên kết website
Thống kê: 41.916
Online: 72
°